Ibilbideari elkar saria, Euskal Memoria Fundazioari

Euskal Memoria Fundazioa saritzea erabaki du aurten elkar Fundazioak, hark egiten duen lana ere herri honentzat ezinbesteko ekarpena dela baloratzen dugulako.

Euskal Memoria Fundazioaren aurkezpenean irakur daiteke oroimena bildu eta zabaltzeko sortu zela, “geure historia guk geuk kontatzeko asmoz”, diote hitzez hitz. Memoria historikoa errekuperatu eta ondorengoen eskura jarri nahi dute Euskal Herritik bertatik, bertakoen bidez landuta.

Bi balio ikusten ditu hor elkar Fundazioak, bere egiten dituenak eta oso garrantzitsu jotzen dituenak. Batetik, geure buruaren jabe izateko ahalegina, garrantzitsua baiteritzogu Euskal Herrian gai izatea zer izan nahi dugun erabakitzeaz gain, zer izan garen eta zer gertatu den irakurri, ulertu eta zabaltzeko gai izatea. Bestetik, transmisioa, herri honen historia eta kultura guk geuk zabaldu behar dugu ondorengoen artean, eta bide horretan garrantzi handikoa da Euskal Memoria Fundazioaren ekarpena.

Eta ez da asmo soila, hartutako konpromisoari eutsiz, urtero liburu bat argitaratzen dute eta bi aldizkari, egindako lana gizarteratzeko helburuarekin.

Egiten ari den lanagatik, eta jarraipen luzea izan dezan esperantzarekin, 2018ko Ibilbideari elkar saria, Euskal Memoria Fundazioarentzat.

Oihane Enbeita eta Eneritz Zeberioren “Lua Kastore” proiektua, Joseba Jaka bekaren irabazle

Andoni Gartzia, Oihane Enbeita eta Eneritz Zeberio

2018ko Joseba Jaka Sorkuntza Bekak antzerki-sorkuntza sustatzea du helburu. Deialdira, bederatzi sormen-lan aurkeztu dira, askotariko proposamen eszenikoak aurkeztu ere. Bizpahiru egitasmo sendo eta iradokitzaile aurkeztu dira, berritzaileak gaitegian edota dramaturgian, anbizio handikoak, eta ekarpen estetikoak zein sozialak proposatzen dituztenak. Poztekoa izan da hori, eta era berean, erabakia ere zaildu du, egitasmo interesgarri askoak proposatu direlako, eszenaraturik ikusi nahiko genituzkeenak.

Horien artean, epaimahaikideek aho batez proiektu honen alde egin dute: Lua Kastore, Oihane Enbeitak eta Eneritz Zeberiok ondurikoa. Lua Kastore protagonistaren barne-bidaia izango du ardatz ikuskizunak, eta hainbat geruzatan irudikatuko dute gorputz-gatazka hori: nortasunen arteko tentsioak, kanpo-ahotsen eta barne-ahotsen arteko tentsioak, kontzientzia anatomikoa… Sinbolo-geruza ugaritan arakatu nahi du ikuskizunak. Geruzatze hori garatzeko estetika zein eszenografia indartsua proposatu dute, hainbat adierazpenen bitartez eraikiko dutena: gorputz-adierazpena, hitzaren adierazpena, soinuaren adierazpena, irudiaren adierazpena… Adierazpen horietan guztietan, poetikotasunari garrantzi handia eman zaio proiektuan, baita keinu txiki orok sorturiko zentzuari. Testuinguru horretan, oso berritzailea iruditu zaigu egitasmoa: gaitegian ere berritzailea da (kontzientzia anatomikoa duelako ardatz), baina, batez ere dramaturgia-proposamena da berritzailea, nortasun handiko atmosfera bat sortzea helburu duena, eta komunikatzeko zein eszenaratzeko bide berrietan arakatzea helburu duena.

“Asedio al euskera. Más allá del libro negro” de Joan Mari Torrealdai – adelanto

Escribí en la introducción de El libro negro del euskera que se estaba abriendo camino entre algunos intelectuales del país una tendencia peligrosa, que consistía en exculpar a los factores y poderes exteriores y culpar a la propia comunidad vascohablante de la precaria situación del euskera. No era por supuesto algo novedoso en sí mismo, pero sí lo era por otras razones: los argumentos mancomunados, la procedencia ideológica e intelectual de los mentores de dicha tendencia, los protagonistas, la ruptura de los consensos, el militantismo del que hacen gala algunos autores, etc.

Han pasado exactamente 20 años.

Aquella tendencia es hoy la tesis nuclear de la ideología supremacista, la tesis de los que niegan la represión, la histórica y la actual. Ni siquiera Franco reprimió o persiguió el euskera. Es la tesis del revisionismo que, además de negar la represión histórica, quiere ahora revisar a favor del centro las políticas lingüísticas de los estatutos. Se trata de legitimar las tendencias centralistas del poder. (Irakurri +)

“Historia del País Vasco”, de Manuel Montero, ahora en japonés

 La editorial Akashi Shoten ha publicado en japonés Historia del País Vasco, de Manuel Montero.

Se trata de una obra, editada en castellano por Txertoa, que ofrece una panorámica amplia y a la vez sintética de la historia del País Vasco, desde la Prehistoria hasta nuestros días. Con la particularidad de que no se limita a señalar los hechos más relevantes, sino que ofrece claves políticas, económicas, sociales, culturales y demográficas fundamentales para entender la evolución del País Vasco.

El autor, catedrático de Historia Contemporánea en la Universidad del País Vasco, confiesa estar encantado e incluso “asombrado” por el éxito de esta pequeña obra, que se publicó por primera vez hace ahora casi 25 años y que, como de alguna manera viene a corraborar la versión japonesa, sigue estando “en plena forma”. (Irakurri +)

Euskal Herriko biztanleen irakurketa eta musika ohiturak azterketa

Euskal herritarrek liburuak eta musika kontsumitzeko dituzten ohiturei buruzko azterlan bat egin du elkar Fundazioak, Siadeco Ikerketa Elkartearen eskutik. Euskal Herri osoan egin da ikerketa, 2500 inkestaren bidez. Azterketaren emaitza nagusiak aurkeztu dituzte gaur Donostian elkar Fundazioko Joxemari Sorsek eta Siaderco Ikerketa Elkarteko ordezkari Juango Allurrek.

(Irakurri +)

Loraldia Bilboko elkar aretoetan

Gaurtik martxoaren 26 arte Loraldia jaialdia ospatuko da Bilboko txoko ugaritan. Gune horietako batzuk hiriburuko elkar liburu-dendak izango dira: bihar, Xabier Amurizak Neska bat leku inposiblean liburua aurkeztuko du Zamudioko atarian (Zazpikaleetan) dagoen elkar-en; martxoaren 13an, Ekaitz Goienetxeak kaleratu berri duen Zaldi mamarroa eleberriaren inguruan arituko da Fikzio mamarroaren sortze prozesua: testigantzetatik, tripetatik eta lainoetatik hitzaldian; eta azkenik, martxoaren 20an, asteartean, Danele Sarriugartek Azala erre liburua aurkeztuko du Kattalin Minerrekin, Licenciado Poza 14ko liburu-dendan.