El ruido del tiempo

El ruido del tiempoEn 1936, en plena época del “Gran Terror”, Stalin asiste a una representación de la ópera Lady Macbeth en Mtsensk de Dimitri Shostakovich (San Petersburgo,1906-Moscu,1975) en el Teatro Bolshoi de Moscú. Antes de que la función Acabe, Stalin abandona el teatro. A los pocos días, el periódico Pravda, publica una demoledora crítica acusando al músico de “desviacionista”. El terror está sembrado. El músico debe elegir y elige la supervivencia. No tiene vocación de héroe. Su personalidad es la de un hombre introvertido, miedoso, “La línea de la cobardía era la única que avanzaba recta y segura en su vida” nos dice el autor. Es un artista humano, y como tal no podemos sino comprenderlo a través de su monólogo interior, lleno de contradicción y culpa, sin que falte su dosis de fina ironía. Y por supuesto, por encima de todo, la música. “Cuando todo lo demás fallaba, se aferraba a esta; a que la buena música sería siempre buena música, y que la gran música era Inexpugnable.” La novela se compone de tres capítulos principales. En el primero, “En el rellano”, se nos presenta a un joven Shostakovich, que en estado de terror, aguarda cada noche frente al ascensor a que la detención o el tiro en la nuca se cumpla, pensando a veces que la muerta era preferible a un terror interminable. Y acabará vendiendo su alma al diablo, al régimen totalitario. En el capítulo central “En el avión”, Shostakovich es enviado a Nueva York como embajador del arte soviético.

Es ya un hombre degradado, admirado por unos y despreciado por otros. Pero es el último capítulo “En el coche “, el más conmovedor. En la última etapa de su vida, goza de los favores del estado, reconocimiento y honores. (Irakurri +)

Arantzazu Amezagak jasoko du Nabarralde Saria

Bihar jasoko du Arantzazu Amezaga idazleak Nabarralde Saria Azpeitian. Nabarralde Sariak kultura, memoria eta ondarearen defentsan eta berreskuratze lanetan nabarmen aritu diren pertsona eta erakundeak aitortzea du helburu. Aurtengoan “Orreagako gatazka 778. urtean” proiektua sarituko dute, eta Arantzazu Amezaga izango da saria jasoko duena.

Nabarralde urolakoen napar zuzterrak taldeak antolatuta, plazan omenaldia egingo zaio nafar banderari. Ondoren Hazparneko lagunekin bazkaria egingo dute Sanagustinen. Une hori baliatuko dute Nabarralde Saria banatzeko. (Irakurri +)

Betagarri taldearen azken kontzertua eta agurra

Oholtza gainean 24 urte igaro ondoren, Betagarri talde ezagunak erretiroa hartuko du, eta hilaren 28an, Hatortxu Rock jaialdian, emango du azken kontzertua. Mezu hau igorri die taldeak antolatzaileei: “Laster HTX 20 ospatuko da, eta bertan, hilabete askoren ostean, berriz elkar ikusteko aukera izango dugu. Lakuntzakoa Betagarriren azken kontzertua izango dela iragarri nahi dizuegu, eta aldi berean, gure alboan hainbeste urtetan egoteagatik eskerrak emateko profitatu. Beraz, disfrutatu topera HTX 20 eta beti arte!”.

Talde gasteiztarraren ibilbidea oparoa izan da bai kaleratutako lan guztiak eta milaka kontzertuak kontuan hartuta.  Betagarriren agurrarekin, bere diskoez gozatzen jarraitzeko aukera izango dugu.

 

“Kixotenean” erreportaje-liburuarentzat Rikardo Arregi saria

Iñigo Astiz eta Maite Mutuberriaren Kixotenean (Elkar, 2016)

Iñigo Astiz eta Maite Mutuberriaren Kixotenean erreportaje-liburuak Rikardo Arregi kazetaritza saria jaso berri du. Andoaingo Udalak antolatzen du saria, herriko seme zuen kazetariaren omenez, Eusko Jaurlaritzaren laguntzarekin.

Iazko udazkenean ikusi zuen argia Astiz eta Mutuberriak kaleratutako lan honek Elkar argitaletxearen eskutik. Kixote liburuaren 4. mendeurrena zela-eta, Mantxara bidaian abiatu zen Iñigo Astiz kazetari nafarra, eta erreportaje sail bat ondu zuen, bidaia-kronikaren eta saiakeraren artean dagoen gogoeta-sorta. Egileak berak dioen moduan, “Kixotek gurutzatutako lurrak gurutzatzea izan da helburua, eta, literatura modernoaren iturburu nagusietariko bateraino heltzen saiatzerakoan, bidean ezinbestean korapilatuz joaten dira literatura eta errealitatea. Kaleak eta liburuak, historia eta kondaira, errealitatea eta fikzioa, bi plano horiek uztartzen diren puntu zehatz horren bila egindako bidaia bat kontatzen du eskutan duzun lanak”.

Liburu hau osatzeko orduan, hasierako erreportaje sorta berridatzi zuen, kapitulu berriren bat asmatu, eta atal berriak sortu, kapitulu guztiak aberasteko. Horrez gain, azpimarratzekoa da Maite Mutuberria ilustratzailearen lana, sentiberatasunez eta sujerentziaz betea, testuaren paraleloan doan beste irakurketa bat proposatzen diguna.

Sorkuntza paregabetzat” jo du lana epaimahaiak.  (Irakurri +)

Bidaiaren epika, lirika eta dramatika

Edozein ume aztoratzen da bidaia bat iragartzen zaionean. Bidaiatzeak, normalean, oporrekin izaten du zerikusia eta, halaxe, beste toki batera joatea aldi baterako zoriona bermatzea ia-ia. Umeak bere neurrian parte hartuko du prestaketa-lanetan, etxean zer utzi eta handik zer eraman erabakiz, jostailu guztiak ezin direlako aldean erabili, adibidez. Baliteke plangintzan ere esku hartzea, helduak iritzia eskatzen baldin badio, era horretan ilusioa piztu edota kutsatzekotan.

Baina nola bizi du bidaia, derrigortuta eta halabeharrez abiatu behar duenak? Ezen bidaia bihur daiteke piztia antzeko bat, lehenago edo beranduago bidaiaria irents dezakeena, abenturak ohiko zentzu lilurakorra galdu eta arrisku edota mehatxu bihurtzen denean.

Bidaia liburuan, ume baten ahotsez egiten zaigu inorena ez eta aldi berean gerrak etxetik jaurtitako ume guztien lekukotzaren kronika. Agian, horregatik ez da ageri izen berezirik, anonimatoak jendetza zenbatezin baten identitateak biltzen dituelako. Agian, horregatik kolore lauen kontrastea eta irudien sotiltasuna, halako moldez non edozein xehetasunek esangura hartzen duen. Francesca Sannak naturaltasunez bateratu ditu artista plastiko eta testugile dohainak. (Irakurri +)

Aforismoen  legea,  laburrean  luze  esatea

Aforismoen legea, laburrean luze esatea

Pentsamenduaren flash bat da aforismoa, tesela bat, bizitzaren misterioetako bat laburbiltzen duen suspirioa Muga. Elkarren ondoan dauden bi errealitate edo gehiago bereizten dituen irudizko marra. Aforismoak, adibidez. Hitz gutxirekin hedadura handiko kontu sakona laburbiltzeko, laburrean luze esateko ahalegina. Helburua filosofikoa izan arren, hizkera poetikoa baliatzen duen genero literarioa. Aforismoaren euskarazko lehen aipamen idatzia Sarako Etxeberrik egina da, eta Axular bedeinkatzen du aforismoen egile gisa.  Hipokratesekin konparatzen du: medikuen medikua gorputzaren […]