El primer fragmento del libro “La casa del padre” de Karmele Jaio

Allá arriba, en la cima Disparos en el monte. Vuelves a escucharlos desde allá arriba, en la cima. Pero sabes que no provienen de los montes aledaños, sino de tu interior. Tu cuerpo es un arbusto. Cuántos cartuchos de escopeta quedan atrapados dentro de los arbustos, como un pequeño corazón que, a pesar de oxidarse con el tiempo, sigue latiendo, latiendo, latiendo…

Disparos en el monte. Has vuelto a escucharlos desde allí arriba, en la cima. Y ves los cartuchos como si los tuvieses en las manos. Marca Trust, fabricados en Eibar. La mirada de tu padre comprobando si has aprendido a introducirlos bien en la escopeta. Rojos, verdes, con la base de color oro, cargados de perdigones.

Cuando impactan en la carne, los perdigones se expanden velozmente, como espermatozoides malignos.

Los malditos cartuchos se meten en los arbustos y no hay manera de sacarlos. Tampoco nadie se empeña en hacerlo. A fin de cuentas, solo son cartuchos usados. Nadie piensa en que siguen latiendo, y disparando, pum, pum, allá dentro, aunque estén oxidados, aunque sean viejos.
(Irakurri +)

Karmele Jaio: “Indarkeriaren mehatxua beti dago hor, eta gure bizitza baldintzatzen du”

Ia hamar urte igaro dira Karmele Jaiok (Gasteiz, 1970) aurreko nobela, Musika airean (2009, Elkar), plazaratu zuenetik. Geroztik narrazioak (Ez naiz ni, 2012) eta poesia (Orain hilak ditugu, 2015) kaleratu ditu. Aitaren etxea izenburuko nobela du lanik berriena. Hiru pertsonaia nagusiren inguruan eraikitako istorioa da; generoaren rolek duten pisu zein zamaren inguruan, literatuaren eta idazkuntzaren inguruan, familiaren inguruan, gatazka politikoaren inguruan… eraturiko nobela zuzen bezain trinkoa da, ertz askotarako bide ematen duena.

Erresonantzia asko dakartza Aitaren etxea izen ­buruak berak; Arestiren poema ospetsua, Her­tzainaken Hil ezazu aita, patriarkatua, aurreko be­launaldiekiko lotura/ talka artistiko zein bitala… Guztiak ageri dira liburuan?

Kezka batek zeharkatzen du nobela: Nola egin belaunal­diz belaunaldi transmititu den herentzia kultural bat de­saktibatzeko eta gure bizitzetatik desagerrarazteko? Eta horren aurretik, nola egin herentzia horrenpean bizi ga­rela detektatzeko? Gehienetan hain barneratua dugu, ez baitugu ikusten ere. Nobela honetan aitaren figurak sin­bolizatzen du balore konkretu batzuen transmisioa, hain zuzen ere, gizon izateko modu konkretu baten transmi­sioa, eta hortik dator “aitaren etxea”. Baina nobelan ez da bakarrik gizonei buruz hitz egiten. Gizon batek eta bi emakumek hitz egiten dute, eta bakoitzak agerian utzi­ko du, beste gauza batzuen artean, zein pisu izan duen generoak bere egiteko moduetan, bere heziketa senti­menta lean, besteek berarengan izan dituzten espektatibetan… Generoak gizarte honetan eragiten digun gehiegizko marka hori nola gainditu. Galdera horrek zeharkatzen du liburua. Eta bai, garai bateko erreso­nantzia ere badakar, pertsonaien gazte garaikoa, eta or­duko soinu bandan Hertzainak daude, Kortatu dago… baita garai hartako giro politiko nahasia ere. (Irakurri +)

Obras escritas por mujeres copan las listas de los libros más venidos

emakumeak artikulua¿Ha llegado, al fin, la hora de las mujeres en la literatura? Es difícil aventurar una respuesta; sin embargo, sí podemos afirmar que la visibilidad y el reconocimiento de las escritoras no están en sus horas más bajas, algo que tampoco es decir demasiado. Por otro lado, aún se impone la sensación de que pisamos un terreno donde los hombres siguen acaparando premios, reconocimientos, admiraciones. Actualmente, se publican muchos títulos escritos por mujeres, pero si preguntáramos por las firmas literarias más prestigiadas, me temo que las respuestas seguirían conjugando el masculino.

Sea como fuere, debemos recordar que acabamos de celebrar la concesión del premio Nobel de Literatura a Svetlana Alexiévich, autora de libros tan estremecedores como Voces de Chernóbil; y, por fortuna, si ponemos el foco en nuestro entorno, enseguida observaremos datos elocuentes. Por ejemplo que los puestos de honor en las listas de los libros más vendidos en euskera son para Katixa Agirre por su “road novel” Atertu arte itxaron y para el poemario Orain hilak ditugu, de Karmele Jaio. A la actualidad poética, acaba de unirse además Goizalde Landabaso con el libro de poemas Babeserako kopia, un interesante trabajo en el que reivindica la memoria. (Irakurri +)

Karmele Jaio: “Hilak erabili ditut bizirik gaudenei buruz hitz egiteko”

Orain-hilak-dituguKarmele JaioKarmele Jaiok arrakasta lortu du bere eleberri eta ipuin-bildumekin. Oraingoan ordea arlo berri bati heldu dio Elkar argitaletxearekin: poesiari, hain zuzen ere. Orain hilak ditugu poemarioan hainbat gai jorratzen ditu: denboraren igarotzeak sortzen duen mina, galdutako pertsonek utzitako hutsunea, desiraren itzaltzea, egunerokotasunaren gazigozoak… poesiak behar duen estilo fin, landu baina aldi berean hurbil batekin.

Hiru ipuin-bilduma eta bi nobelaren ostean, zure lehenengo poesia-liburua atera duzu. Ezinbestean datoz gure lehenengo galderak: zergatik poesia? Eta zergatik orain?

Norberarentzat ere zaila izaten da jakitea zergatik idazten duen gauza bat edo beste bat. Sentsazioa dut ez dela hautu arrazional bat izan; izan ere, nire asmoak beste batzuk ziren, beste proiektu bat nuen buruan, baina barruak azkenean hau agindu dit. Atera egin da, doministikuak ateratzen diren moduan, barruak aginduta. Eta hasieran nire planen barruan poesia idaztea ez bazegoen ere, behin onartu dudanean gorputzak hori eskatzen zidala eta hori egin nahi nuela, bere denbora eskaini diot eta horretan jarri naiz lanean. Orain hilak ditugu lan horren emaitza da.

 

(Irakurri +)

Arantxi Padilla kazetariaren liburu gomendioa: Karmele Jaioren “Amaren eskuak”

amaren_eskuakArantxi PadillaAsko irakurtzen duten lagun batzuek gomendatu zidaten liburu hau irakurtzeko, asko gustatuko zitzaidalakoan…Eta arrazoia zuten, Bach eta Mozarten musika aurikularretan jarrita, aurreneko minututik erabat harrapatuta sentitu nintzen kontakizunean, eta askori gertatu zaion moduan, erabat identifikatuta bertan planteatzen diren gaiekin.  Amarekiko maitasuna azpimarratuko nuke gehien, gauzak ondo egin nahi eta ezina, lana eta familia batera eramateko presioa eta pisua,  errudun sentitzea, madarikazioa, inkomunikazioa, iraganeko eta  oraingo beldurrak, tristura… horiek denak oso ondo islatu eta deskribatzen ditu Karmele Jaio idazleak, eta sentimenduei eta burujateak hain ondo kontatzeko habilezia nabarmenduko nuke. Gertaerak baino gehiago Nerea pertsonaiaren barruko istorioa baita. Liburuko esaldi askorekin geratu naiz, asko orri batean apuntatu ditudanak, esaterako:  “Garaiz esaten ez direnak gero ezin baitira esan, eta hilobian ez dago bizitzan eman gabe utzitako besarkadarik ematerik…”.

Pasarte askotan ikusi naiz buruarekin baietz egiten, (gure amonari horrelako zerbait gertatu baizitzaion), baita eztarrian korapillo batekin, eta malko potoloren bat edo beste eutsi ezinik… Motza, oso motza egin zait, eta liburua bukatu orduko, galdera askorekin geratu naiz bueltaka: zer gertatu da Lewisekin? Zer Karlosekin?  Zer ama eta anaiarekin? Eta kontakizun itxia dela dakidan arren, jarraipen bat oso gustura irakurriko nuke.

Sentimenduz beteriko liburuak gustatzen zaizkionari, asko disfrutatuko duen liburua dela deritzot, eta bestelako liburuak nahiago dituenari, gomendatuko nioke askoren errealitate gordina erakusten duen bidaia honetan sar dadila…

Los más vendidos de la semana – Asteko libururik salduenak 2014-01-09

salduenak_itzala

LOS MÁS VENDIDOS EN CASTELLANO – FICCIÓN:

EL GUARDIÁN INVISIBLE – Dolores Redondo – Planeta

LEGADO EN LOS HUESOS – Dolores Redondo – Planeta

LA VERDAD SOBRE EL CASO HARRY QUEBERT – Joël Dicker – Alfaguara

CINCUENTA SOMBRAS DE GREY – James E.L. – Grijalbo

MISIÓN OLVIDO – Maria Dueñas – Temas de hoy

EL TANGO DE LA GUARDIA VIEJA – Arturo Pérez Reverte – Alfaguara

 

guardian_invisible   El legado en los huesos   La verdad sobre el caso Harry Quebert   Cincuenta sombras de Grey   Mision olvido   El tango de la guardia vieja
 
 

EUSKARAZKO SALDUENAK – FIKZIOA:

MUSSCHE – Kirmen Uribe – Susa

EZ NAIZ NI – Karmele Jaio – Elkar argitaletxea

TWIST – Harkaitz Cano – Susa

ZAINDARI IKUSEZINA – Dolores Redondo – Erein

KRISTALEZKO BEGI BAT – Miren Agur Meabe – Susa

URAK DAKARRENA – Toti Martínez de Lezea – Ttarttalo argitaletxea

 

mussche   ez naiz ni   twist   Zaindari ikusezina   Kristalezko begi bat   Urak dakarrena

(Irakurri +)