Biografiatik nobelara, maisu-lanen trenean

Muga-mugan

Ilustrazioa: Antton Olariaga

Muga. Elkarren ondoan dauden bi errealitate bereizten dituen irudizko marra. Historiaren eta istorioaren artekoa. Pertsonaren eta pertsonaiaren artean dagoena. Biografiatik nobela biografikora, gertakarien plazatik fikzioaren orrietara txango egin eta bertan egitate berri bat sortzen duena

Errealitate historikoetan oinarritua egonagatik ere historia baino haragoko lurralde batzuetara garamatza literaturak. Baina non dago biografiaren eta nobelaren arteko zanga ugarien mapa? Elvira Navarro idazleak (Huelva, 1978) orain pare bat hilabete bonba kirastu bat leherrarazi zuenetik biografiaren eta nobelaren arteko mugetan, bide luzea egiten ari da bi testu-klaseren mugei buruzko polemika, baina ez Navarroren balio literarioengatik, baizik Navarrok Adelaida García Morales idazle finaren anekdota bat eta, batez ere, haren izena baliatu dituelako argitaratu berri duen liburuaren izenburutik hasita (Los últimos días de Adelaida García Morales, Random House). Navarroren nobelaren muinak zerikusirik badu García Morales pertsonaren zein pertsonaiaren abusu usua egitea? Anekdota huts baten aitzakian pertsona jakin batez jabetzea ez da anekdotikoa, baizik demasia intelektuala. Nolanahi ere, eta kentzen bazaio orbela polemikari, sakonean gelditzen dena da pertsona errealen biografiak abiapuntutzat hartzen dituzten nobelen auzia. Non dago iturri berdinetatik —pertsona jakin baten bizitzatik— edan duten biografien eta nobelen arteko aldea? Deontologia dago jokoan: deontologia historikoa biografoaren aldetik; artistikoa nobelagilearen partetik. Biografia baten egitekoa ez da nobela baten bera, nahiz bi testuek iturri eta dokumentazio bera erabili. Biografiak egia historikoa eraiki nahi du. Nobelak, aldiz, egia literarioa, artearen esparruko txinparta bat. Egia literario hori baliatu du Navarrok alibitzat. (Irakurri +)

Ttarttalo argitaletxeko haur literaturako udaberriko nobedadeak

Ttarttalo argitaletxeak 2017ko udaberriko uztaren zerrenda zehaztu du. Hauexek izango dira datozen hilabeteetan argia ikusiko duten argitalpenak:

Poliki-poliki

Egilea: Xavier Deneux
Adina: + 2 urte

Txori baten bizitza kontatzen duen puzzle-liburua. Bidaia luze baten ondoren, txoria zuhaitz baten gainean pausatzen da, adiskide bat topatzen du, elkarrekin habi bat eraiki eta txorikumeak hazten dituzte, handitu eta hegaldatu egiten diren arte. Liburu polit bat non istorioa bizitzaren moduan eraikitzen den: poliki-poliki.

 

Lorategia. Koloreztatzeko eta itsasteko liburua

Egileak: Felicity Brooks / Benedetta Giaufret  / Enrica  Rusina
Adina: + 3 urte

Liburu dibertigarri honetan, lorategi-paisaia ugari daude koloreztatzeko, eta eranskailuak ere badaude, orrialde guztietan jartzeko.

 

 

(Irakurri +)