Uxue Alberdi: “Jende gutxirekin konpartitutako ideiak garatzeko aukera eman dit fikzioaren distantziak”

Argazkilaria: Jonathan Mccallum

Nagore Vargas du pertsonaia nagusi Uxue Alberdiren Jenisjoplin (Susa) eleberriak, haurtzarotik molde askotako borrokatan eta disidentziatan zaildutako neska gaztea. Ziurtasun dogmatikoetatik urruti, gai askoren inguruko pentsagaiak zabaltzen dituzte hala Nagoreri gertatutakoek nola Nagorek gertatzen zaizkion horiei emandako erantzunek.

“Arima otxenteroa” duela dio Nagore Vargasek, nobelako protagonistak. Borrokalaria da (“Borrokan bizirik sentitzen naiz”, dio; “bakean, hilda”), baina ez soldadu baten antzera, disidente petoa baita, errebeldea. Zerk bultzatu zaitu horrelako pertsonaia bat sortzera?

Haurtzaroko baldintza makurrek eraginda identitate gotorra eraiki behar izan duen pertsonaia sortu dut, errebelde bat: Nagore Vargas Espainiako migratzaile ezkertiarren ondorengoa da, tabernarien alaba, klase-kontzientzia eta zapalduaren identitatea bereganatzen dituena txikitatik. Langile-auzo bateko kaleetan eta gurasoen taberna otxenteroan iniziatuko da eta oso gazterik hartu beharko ditu heldu bati legozkiokeen ardurak eta erabakiak. 80ko eta 90eko hamarkadetako krispazio-giroak bat egiten du Nagoreren egitura emozionalarekin: justizia-grina du, biolentziarako predisposizioa, autoritatearen kontrako jarrera, gainezka egindako amorrua, arbasoak mendekatzeko premia… Baina, gutxien espero duenean, goitik behera amilduko zaio bere buruaz sortu duen irudia, identitate zaharrak hondamenera baino ezin eraman dezakeela ohartuko da, eta berriro marraztu beharko ditu klasearen, aberriaren eta sexuaren koordenatuak. Identitatearen berrasmatze prozesu bat da Nagorerena, gorputzari lotua, oso intimoa eta, aldi berean, Euskal Herriaren ibilbide identitarioaren ispilu izan daitekeena.  (Irakurri +)

Alaine Agirre: “neure amari zuzendutako maitasun-adierazpen bat da”

Alaine Agirre

Belaixe estudioa

Alaine Agirre idazle bermeotarrak helduentzako hirugarren nobela kaleratu berri du: Bi aldiz erditu zinez nitaz, ama. Idazleak aurreko eleberrietan erakutsi dituen dohainak agerian daude lan honetan ere: berben bitartez edertasuna, erritmoa, musikaltasuna bilatzea, sentimenduak leungarririk gabe espresatzea… horiek guztiek ematen diote intentsitate eta emozio berezia kontakizunari. Proiektu honek irabazi zuen 2016ko Joseba Jaka beka.

Bi aldiz erditu zinen nitaz, ama kaleratu berri duzu. Zure hirugarren nobela heduentzat, eta Joseba Jaka beka irabazi zuena. Esanahi bereziren bat du honek?

Nire hirugarren nobela da, esan duzun bezala, baina horrez gain uste dut ziklo bat ixten dudala: aurreko bi nobelekin (Odol mamituak eta X hil da) nolabaiteko batasuna osatzen duela: neure bizitza, beldurrak, obsesioak kontatzen ibili naiz, eta hemendik aurrera beste era bateko idazkera landu nahi nuke, ez dakit lortuko dudan baina. Jaka Sariari dagokionez, berriz, ohore bat izan da, zalantzarik gabe, eta laguntza eder bat, asko eskertzen dudana. (Irakurri +)

Arantxa Iturberen “Koadernoa zuri” lanaren aurrerapena

Arantxa Iturbek Hika teatro taldearentzat idatzitako antzezlana eleberri bihurtu du sentiberatasunez eta trebeziaz, hitzekin duen dohaina eta pertsonaiekin duen enpatia agerian utziz.

Hemen eleberriaren aurrerapena:

Iraganeko mamuak

Arratek amaren etxera joan behar izan du aste berean bigarren aldiz. Bizilagunak soinuak entzuten omen ditu hutsik dagoen etxean. Zerbait gertatzen ari dela han goian.
Norbait dabilela. Udaltzainei deitzen die laguntza eske egunean pare bat aldiz.

Eta, tarteka, Arrateri ere bai. Ama hil zenetik harena delako etxea.

Banan-banan begiratu ditu leihoak Arratek. Ondo itxita daude denak. Ez da ateekin hasi. Badaki haiek ere ondo itxiak daudela. Ez du konprobatu zaharra.

Amaren ohe handian eseri da. Gabardina eta lepokoa erantzi, eta mesanotxeko Ama Birjinari begira egin ditu minutu batzuk. Gero, jiratu egin du, bizkar emanda utzi du. Sakelakoa hartu eta etzan egin da. (Irakurri +)

Etxeberria anaiak: “Izenburua Jon Alonsoren zita batetik hartuta dago. Ia-ia sei eskutara idatzi dugula esan liteke”

Gizon gogorraren sekretuaEtxeberria anaiakElkarrekin idatzitako laugarren eleberriarekin datozkigu Etxeberria anaiak. Thriller-aren estiloa jarraituz, iñauteri-giroko lana sortu dute. Krisiaren ondorio beltzez zipriztindutako agertokietan, pertsonaia xelebre sorta aurkituko dugu: puta bat, ijito koadrila, emakumezko ertzaina, ezindua den mutiko leiala, biltegi batean bizi den gizon bakartia…

Gizon arrunt baten istorioa kontatzen diguzue. Halabeharrez heroi bihurtzen den gizon gogor baten istorioa, Erre-ren istorioa. Nola sortu da?

Istorioak ez dira normalean egun batetik bestera sortzen. Hondartzan paseoan dabilenak bidean aurkitzen dituen objetu deigarriak motxilan biltzen dituen moduan, gu ere, azken urteotan elementu ezberdin batzuk jasotzen eta apuntatzen joan gara. Tarteka bururatzen zitzaizkigun pertsonaiak, egoerak edota trama zatiak. Irakurtzen genituen beste gauza batzuk, entzuten genituen pasadizoak… Hor eduki ditugu, ontzen, ganbaran bilduta.

Gero, honi ekiteko garaia heldu zela pentsatu genuenean, osagai ezberdin haiek elkarren artean nola josi asmatu nahian aritu gara, hozkailua zabaldu eta daukadan honekin ze afari prestatuko dut erabaki behar duenak bezalaxe.

Nobela beltzaren formatua erabili dugu azkenean horretarako, oso anitzak diren elementuak batzeko aukera ematen zigulako: atal tragikoak, akziozkoak, komikoak, erotikoak… (Irakurri +)

Una historia de intriga ambientada en Navarra, trepidante, llena de giros inesperados y con un final imprevisible

Nada que perdonarAlberto Ladron AranaAlberto Ladron Arana (Pamplona, 1967) es, sin duda, uno de los autores en lengua vasca que con más éxito ha cultivado el género de intriga y misterio en los últimos años. El público euskaldun celebra con regocijo la aparición de cada una de sus novelas, que se reeditan una y otra vez. El año pasado publicó una de ellas traducida al castellano, Las manos del Carpintero, y ahora reincide con Nada que perdonar, una historia básicamente ambientada en Navarra, trepidante, llena de giros inesperados y, como de costumbre, con un final imprevisible.

El año pasado publicó en castellano Las manos del Carpintero y ahora es el turno de Nada que perdonar. No parece mala señal.

Supongo que no, supongo que ha tenido buena acogida. En todo caso, es un motivo de alegría que Txertoa confíe de nuevo en una de mis novelas. La versión en euskera de Nada que perdonar (Zer barkaturik ez, Elkar) se publicó hace algo más de dos años y ya va por la cuarta edición. Espero que reciba también una buena aceptación por parte del público castellanoparlante.

Nada que perdonar es una novela que sin duda lleva la marca de la casa.

Sí, quise que tuviera algunas de las características que más habían gustado en novelas precedentes: un comienzo emocionante, que sumerja al lector en el misterio desde el primer capítulo, un desarrollo frenético, repleto de vueltas de tuerca, y un final inesperado, que sorprenda al lector y le deje con la sensación de que el viaje ha merecido la pena. (Irakurri +)

Peru Magdalena: Bidearen eta bidaiaren gorazarre bat da, oharkabean, liburua

Egia esanPeru MagdalenaNarratiban, poesian, haur literaturan… ezagutu dugu Peru Magdalena Durangoko idazlea. Azken urteetan, genero ezberdinak landu ditu eta oraingoan, helduei zuzendutako eleberria aurkeztu digu: Egia esan.

Genero ezberdinak landu izan dituzu publiko ezberdinarentzat. Zein estilo eta publiko nahiago duzu?

Ez dakit ba. Kontu hauek kanpotik ikusten dira gehiago barrutik baino. Nik, egia esan, ez dut generoz aldatzen ibiltzearen sentipenik. Idaztera bultzatzen nauen konpartitzeko nahi bat dago guzti honen atzean, eta batzuetan bide bat hartzen du eta beste batzuetan beste bat, nik neuk ere oso ondo zergatik jakin barik. Umeekin gertatzen denaren antzerako zerbait izango da, nik uste: ume bati panpinekin jolastea gustatzen zaio, besteari abestea, eta besteari batek daki zer. Liburuek ere eurek gura dutena egiten dute, eta eurek topatzen dute euren irakurlea… Baldin eta topatzen badute! Kar-kar!

Bidaia oso presente dago liburu osoan: jende eta leku berriak ezagutzearen poz oinarrizko hori, batetik, eta bidaiatzeaz batera norbera aldatuz doala sentitzea, bestetik. 

Egia da, bai. Mundua zabala eta zoragarria da, esango nuke, eta izugarri gustatzen zait lekuetara joan eta azpi-mundu desberdinak ezagutzea, aurreiritziak erantzi eta jendearekin harremanetan sartzea, naturaren edertasun berriak ezagutzea. Eta liburuan bada dezente horretatik. Bidearen eta bidaiaren gorazarre bat da, oharkabean, liburua. (Irakurri +)