“Zer gertatuko litzateke Mikel Laboak talde elektroniko batekin grabatuko balu?

Donostiako Udalak Mikel Laboari emandako Adarra sariaren harira jasotako enkargua diskoan bildu du Deloreanek. Ez da bertsioen ohiko disko bat, esan bailiteke Laboaren obra inspirazio iturri gisa erabili duela taldeak konposizio berriak sortzeko.

Diskoan Laboaren kantuen bertsioak entzutea espero duenak dezepzioa jaso dezake. Zenbait kasutan (“Denbora galduaren bila”-n, esaterako) apenas dago jatorrizkoaren arrastorik. Abestien egokitzapenak direla diozue. Zergatik erabaki zenuten bide hori hartzea?
Mikel Laboak beti izan zuen esperimentaziorako jarrera erradikala, eta guk jarrera hori nabarmendu nahi genuen. Esperimentazioarekiko maitasun hori hartu dugu zubitzat gure mundua eta Laboaren munduaren artean. Aipatzen duzun kasu horretan, jatorrizko abestiaren akorde progresioa errespetatu dugu %100ean, baina produkzio guztiz libre eta esperimentala eman diogu. Agian lehen entzunaldi batean arrastorik ez da somatzen, baina abesti berbera da. Hala ere, entzuleak Laboaren abestiak kantatu ahal izango ditu. “Kantuz” edo “Bentara noa”, adibidez, ahotsean oinarritu ditugu, instrumentazioa bakarrik aldatuz. (Irakurri +)

Ken Follett: “He escrito un libro sobre la tolerancia”

Ken Follett (Cardiff) vuelve con una novela grande y apasionante. Se trata de Una columna de fuego (Plaza Janés, 2017), el tercer volumen de una saga iniciada con Los pilares de la tierra y Un mundo sin fin. Esta vez, el escritor galés ha combinado ingredientes tan tentadores como la acción, el suspense y el amor. Y los ha colocado, estratégicamente, sobre el controvertido lienzo de las luchas de religión.

¿Qué motivos le han impulsado a volver a Kingsbridge?

Me gusta Kingsbridge. Y a los lectores también. Cuando inventé esta ciudad para Los pilares de la tierra ni siquiera pensé que el libro fuese a ser un éxito, ni que fuese a haber dos secuelas. Kingsbridge ha pasado a simbolizar Inglaterra y es muy útil desde el punto de vista literario, porque permite ver los cambios que ha experimentado Inglaterra, e incluso Europa, a lo largo de los siglos.

 ¿De dónde proviene la idea de escribir Una columna de fuego?

Leí en alguna parte que la reina Isabel I creó el primer servicio secreto inglés. Eso me intrigó y leí varios libros sobre espías y agentes secretos en el siglo XVI. Estaba seguro de que podría ser la base de una novela emocionante. (Irakurri +)

Jabi Elortzari elkarrizketa “Sara” libururi buruz

Jabi Elortzak Sara liburua kaleratu du estreinakoz. Elkar argitaletxeko gazte literaturako Taupadak bildumaren katalogoan txertatu den lan berri honetan, 15 urteko gazte talde baten abenturak kontatzen ditu.

Idazle berri honen inguruan eta idatzi duen liburuaren nondik norakoak jakiteko, hemen egindako elkarrizketa:

Hasteko, egile berria zarenez, aurkeztu zeure burua: nor da Jabi Elortza?

Egunean zehar zeregin asko ditut: aita, senarra, euskara irakaslea, 4. mailako tutorea, D.B.H.ko koordinatzailea… Erraz esaten da baina pertsonekin egiten diren lanek badituzte bere alde txarrak eta nekagarriak. Niri asko gustatzen zait irakaskuntza baina nire une gogorrak ere baditut.

Lanetik aparte, nola definituko nuke nire burua…?  Bizitzan, orain arte, zorte handia izan duen eta gauzak ondo atera zaizkion norbait. Agian nahiko inkontzientea izan naizelako beti, eta beharbada horrexegatik naiz naizena. Gauza horien artean nerabeen irakaslea, horretarako ere apur bat inkontzientea izan behar da.

Hauxe duzu lehenengo liburua. Zerk bultzatu zaitu idaztera?

Alde batetik gustatu egiten zaidalako eta erlaxatu egiten nauelako, eguneroko arazoak ahaztu eta neuk asmatutako errealitate paralelo batean  murgiltzeko aukera ematen didalako, eta, bestetik, kostatu egiten zaidalako ikasleek gustuko duten irakurgairik aurkitzea. Horrekin ez dut esan nahi gauza onik ez dagoela. Esan nahi dudana da nire ikasleen gustuekin bat datorren irakurgairik aurkitzea zaila egiten zaidala. (Irakurri +)

Xabier Irujo: “Gernika es un ejemplo arquetípico de la manipulación de la verdad a manos del poder establecido”

Suele decirse que la verdad es la primera víctima de la guerra, pero quizá sería más acertado señalar que la mentira es consustancial al crimen. Y el crimen de Gernika está asociado a una de las mentiras más destacadas de la historia del siglo XX. El director del Centro de Estudios Vascos de la Universidad de Nevada, Xabier Irujo, nos conduce en su nuevo libro, La verdad alternativa – Treinta mentiras sobre el bombardeo de Gernika (Txertoa), a través del laberinto de la mentira. De la mentira de Gernika, sí, pero también de la mentira en general, porque este libro, como todo buen libro de historia, no solo sirve para que nos acerquemos a un acontecimiento del pasado, sino que hace inevitable que reflexionemos sobre un presente en el que los poderosos han pasado de mentir a reivindicar abiertamente “la verdad alternativa”.

¿Qué hace este libro especial? ¿Qué van a encontrar en él el lector o la lectora que no puedan encontrar en los numerosos libros sobre el bombardeo de Gernika que se han publicado hasta ahora?

Desde que en 1977 Herbert Southworth publicó su clásico sobre la negación del bombardeo de Gernika, no se había hecho un estudio a fondo sobre la literatura negacionista en torno a este trágico episodio histórico. Tras más de doce años recuperando documentos en más de cuarenta archivos, hoy es posible saber, por ejemplo, que la mentira fue una orden, una orden directa de Franco, quien estableció por decreto la propia madrugada del 27 de abril de 1937, es decir, apenas unas horas después del bombardeo, que se debía negar la autoría y difundir por todos los medios posibles que la villa foral había sido reducida a cenizas por los “rojos” en retirada. Al margen de esta gran mentira, la de la negación del bombardeo, el libro recoge las treinta mayores falsedades que se han ido difundiendo para sostenerla o para restar importancia al crimen. Con la particularidad de que muchas de estas falsedades se continúan repitiendo a día de hoy. (Irakurri +)

Uxue Alberdi: “Jende gutxirekin konpartitutako ideiak garatzeko aukera eman dit fikzioaren distantziak”

Argazkilaria: Jonathan Mccallum

Nagore Vargas du pertsonaia nagusi Uxue Alberdiren Jenisjoplin (Susa) eleberriak, haurtzarotik molde askotako borrokatan eta disidentziatan zaildutako neska gaztea. Ziurtasun dogmatikoetatik urruti, gai askoren inguruko pentsagaiak zabaltzen dituzte hala Nagoreri gertatutakoek nola Nagorek gertatzen zaizkion horiei emandako erantzunek.

“Arima otxenteroa” duela dio Nagore Vargasek, nobelako protagonistak. Borrokalaria da (“Borrokan bizirik sentitzen naiz”, dio; “bakean, hilda”), baina ez soldadu baten antzera, disidente petoa baita, errebeldea. Zerk bultzatu zaitu horrelako pertsonaia bat sortzera?

Haurtzaroko baldintza makurrek eraginda identitate gotorra eraiki behar izan duen pertsonaia sortu dut, errebelde bat: Nagore Vargas Espainiako migratzaile ezkertiarren ondorengoa da, tabernarien alaba, klase-kontzientzia eta zapalduaren identitatea bereganatzen dituena txikitatik. Langile-auzo bateko kaleetan eta gurasoen taberna otxenteroan iniziatuko da eta oso gazterik hartu beharko ditu heldu bati legozkiokeen ardurak eta erabakiak. 80ko eta 90eko hamarkadetako krispazio-giroak bat egiten du Nagoreren egitura emozionalarekin: justizia-grina du, biolentziarako predisposizioa, autoritatearen kontrako jarrera, gainezka egindako amorrua, arbasoak mendekatzeko premia… Baina, gutxien espero duenean, goitik behera amilduko zaio bere buruaz sortu duen irudia, identitate zaharrak hondamenera baino ezin eraman dezakeela ohartuko da, eta berriro marraztu beharko ditu klasearen, aberriaren eta sexuaren koordenatuak. Identitatearen berrasmatze prozesu bat da Nagorerena, gorputzari lotua, oso intimoa eta, aldi berean, Euskal Herriaren ibilbide identitarioaren ispilu izan daitekeena.  (Irakurri +)

Rafa Rueda: “Hiri kristalezkoa XXI. mendeko gizarteari buruzko hausnarketa da”

Hiria kontzeptu beti modernoaren gainean eraiki du Rafa Ruedak bere disko berria, Hiri kristalezkoa. Jaime Nieto, Txus Aranburu eta Julen Zulaika musikariekin, Leire Bilbao, Harkaitz Cano eta Gotzon Barandiaran idazleen eta Miren Amuriza, Unai Iturriaga eta Arkaitz Estiballes bertsolarien berbekin, Malen Amenabar artista plastikoaren iruditeriarekin, hasi eta amaitu entzuteko lan kolektiboa borobildu du musikari nekagaitz honek.

Hiri kristalezkoa deritzo disko berriari Rafa. Zer da Hiri kristalezkoa?

Hiria aitzaki, musika, hitza eta irudia biltzen duen XXI. mendeko gizarteari buruzko hausnarketa da. Jakinda hemendik gutxira munduko populazioaren ehuneko handi bat hirietan bilduko dela, aitzaki ona iruditu zitzaidan “Hiria”ri berari, gizarteari eta, batez ere, pertsonari heltzeko. Musika guztiak nik sortutakoak izan arren, lan kolektiboa denaren sentsazioa dut. Testuak, irudiak eta musika indar handikoak dira, musikariek sekulako inplikazioa izan dute eta ekoizle artistikoak oso ondo bideratu du lana. Horregatik diot lan-kolektiboarena. Nire lana besteon ekarriek disko zelan birildu zezaketen asmatzea izan den sentsazioa du. (Irakurri +)