MENDI-JOAK

Mendi-joak liburua osatzen duten narrazioak oso anitzak dira. Bakoitzak badu bere giroa, bere tokia, bere istorioa eta bere pertsonaiak. Mendi txango sorta moduko bat da. Denak desberdinak, baina denak argazki album bereko atalak. 

Liburu honetako protagonistek ez dute izugarrizko abentura epikorik bizitzen. Mendizale arruntak dira, ni bezalakoak. Edo besteak mendira doazen bitartean etxean gelditzen direnak dira, ni bezala. Horregatik, agian, gustatu zait hainbeste. 

Aingeru Epaltza kazetari eta idazle iruindarra trebea da idazten. Gero eta trebeagoa, esanen nuke nik. Euskara ederra eta bertako hitz eta esamoldeak ibiltzen ditu, baina irakurle arruntari zangotraba gehiegi jarri gabe, eta hori eskertzekoa da beti. 

(Irakurri +)

Las novedades de otoño de la editorial Ttarttalo

La editorial Ttarttalo presenta las novedades que va a publicar en los siguientes meses. Un libro de recetas para el invierno,  la segunda parte de la saga La chanson de los Infanzones,  el libro de José Antonio Azpiazu Y los vascos se echaron al mar y dos traducciones son las publicaciones que verán la luz en breve.

La dama del velo del laurel (Segunda entrega de la saga La chanson de los Infanzones
Autora: Begoña Pro Uriarte

Brindisi, La dama del velo_AZALA.inddfebrero de 1191. Una delegación navarra encabezada por el infante Sancho, y en la que viaja Miguel de Grez, marcha a Sicilia. Su misión: escoltar a Berenguela junto a su prometido Ricardo Corazón de León. Un encuentro casual por las calles de Brindisi pone en manos de Miguel el velo de una misteriosa dama de nombre Laraine. Centrado en su vida al servicio de las armas, Miguel abandonará Sicilia dispuesto a olvidar a Laraine, a quien considera culpable de un incidente que le ha llevado a vérselas cara a cara con la muerte. La dama del velo y el laurel es la segunda entrega de la saga La chanson de los Infanzones que arrancó con El anillo del leal.

Brindisi, 1191ko otsaila. Nafarroako ordezkaritza bat, Sancho infantea buru dela eta Miguel de Grez ere bertan doala, Siziliara abiatu da. Horren xedea: Berenguelarentzat eta haren senargai Rikardo Lehoi-bihotzentzat eskolta-lanak egitea. Brindisiko kaleetan ustekabeko topaketa bat gertatu ondoren, Laraine izeneko dama misteriotsu baten beloa ailegatuko da Miguelen eskuetara. Bere bizia armen zerbitzura osoki jarria duenez, Laraine ahazteko prest irtengo da Siziliatik Miguel, heriotzarekin aurrez aurre topo egitera bultzatu duen gertakariaren errudun jotzen baitu. La dama del velo y el laurel izeneko idazlana La chanson de los Infanzones sagaren bigarren liburukia da, El anillo del leal liburuaren ondotik. (Irakurri +)

Las novedades de primavera de la editorial Ttarttalo

La editorial Ttarttalo presenta las novedades que va a publicar en los siguientes meses. Un libro de cocina, la primera parte de una saga y dos traducciones son las publicaciones que verán la luz en breve.

Qué hago con mi cesta de verduras – Primavera

Zer egin nire barazki saskiarekin – Udaberria

Autores: Nagore García de Vicuña y Diego Zarrabeitia

Publicado en euskera y castellano, libro de cocina dirigido principalmente a personas que se alimentan con productos de temporada o que reciben semanalmente una cesta de verduras ecológicas de un productor local. Son recetas de diario, sencillas, imaginativas, que buscan diferentes maneras de cocinar productos que a lo largo de la temporada se convierten en rutinarios.

Denboraldiko osagaiez elikatzen diren edo garaiko barazki ekologikoen saskia jasotzen duten pertsonei zuzenduriko liburua. Antzeko produktuak modu ezberdinetan sukaldatzen ikasteko liburu egokia.

 

El anillo del leal (Primera entrega de la saga La chanson de los Infanzones)

Autora: Begoña Pro Uriarte

El anillo del leal es el primer título de la saga histórica La chanson de los infanzones, ambientada en el reino de Navarra de los siglos XII-XIII, a caballo entre el reinado de Sancho el Sabio y Sancho el Fuerte.Protagonizada por Miguel de Grez, a quien acompañaremos desde su infancia a su madurez, se trata de una saga de caballerías con tintes épicos, novelas de aventuras de capa y espada. El siguiente libro, La dama del velo y el laurel, llegará con el otoño.

La chanson de los infanzones saga historikoaren lehen alea. XII-XIII mendeetan, Antso Jakintsuaren eta Antso Azkarraren garaian Nafarroako erreinuan kokatua. Miguel de Grez protagonista haur denean hasi eta heldutasunera iritsi arte bizi dituen abenturak jasotzen dira zaldunen historia honetan. Bigarren alea, La dama del velo y el laurel, udazkenean argitaratuko da.

  (Irakurri +)

Tertulia literaria: El reino que pudo ser y no fue, desde nuestra literatura

Los escritores José Javier Abasolo y Aingeru Epaltza serán los protagonistas de la tertulia literaria que ha organizado elkar aretoa en Iruñea (calle Comedias), el jueves, a las 18:30. Charlarán sobre Navarra, sobre el reino que no fue y que pudo llegar a ser, desde un punto de vista literario, mezclando ficción histórica y la historia como ficción. La tertulia estará dirigida por el escritor navarro Angel Erro

Ambos escritores abordan el mismo momento histórico pero desde perspectivas muy diferentes.  En la trilogía El Reino y la Fe, Aingeru Epaltza novela los últimos coletazos del reino Navarro, provocado, entre otras cosas, por el rechazo que el protestantismo de los Albret surte en el pueblo. En Una decisión peligrosa, Abasolo recrea todo lo contrario; un reino de Navarra que sobrevive gracias, precisamente, al protestantismo.

Jose Javier AbasoloAingeru Epaltza

 

 

 

 

(Irakurri +)

Udazkeneko Elkar argitaletxeko nobedadeak

LITERATURA

Arma, tiro, bammm!
Joan Mari Irigoien

Arma, tiro, bammm!Arma trafikoa hartu du gaitzat Irigoienek bere azken eleberri hau egiteko, bi ikuspegi eskainiz aldi berean: batetik, Bereibarko familia bat (Gipuzkoa eta Bizkaia arteko alegiazko herria), arma-negozio bat daukana; bestetik, Balad al Xams-eko (Ekialde Hurbileko balizko herrialdea) beste familia bat, gerra ahaztu baten ondorioak nozitu beharko dituena; modu paraleloan kontatzen zaizkigu batzuen nahiz besteen pozak eta nekeak, eguneroko kontu xeheak eta Historia markatzen duten gertakari handiak.

Hizkuntzaren erabilera zaindu eta ederra, hainbat istorio sortu eta kateatzeko fabulazio-ahalmena, eta gure gizarteko gai minberak ukitzeko kontzientzia etikoa nabarmentzen dira Irigoienen lan honetan.


Adiskide bat nuen

Joxean Agirre

Adiski bat nuenHainbat gai txirikordatzen dira Agirreren nobela berri honetan, batzuk egilearen narratiban ohikoak direnak (obsesio bihurtzeraino, kasik), eta beste batzuk orain agertzen direnak lehenegoz edo indar handiagoz: talde politiko klandestino baten barrunbeak modu aski fantastikoan kontatuak; norbere itxura eta are izaera ere hartzen duen doblea; desira eta jelosia; emakume ezezagun baten mirestea…

Donostia eta Venezia artean kokatzen da eleberria, kapitulu laburretan zatitua, narratzaile eta protagonista den gizonezko heldu baten ahotsean laupabost hari aldi berean garatuz, idazlearen marka diren ezaugarriekin: hizkuntza jolasti-dotorea, etengabe irribarrea pizten duen tonu ironikoa, erotismo bizizale eta sentsuala…

Zehazteke (Erresuma eta Fedea, III)
Aingeru Epaltza

Erresuma eta Fedea trilogia ixten duen nobela dakarkigu Aingeru Epaltzak. Aurrenekoa, Mailuaren odola, batik bat Nafarroa Beherean gertatzen bada, eta bigarrena, Izan bainintzen Nafarroako errege, Parisen, hirugarren honek erresuma galduko hiriburura garamatza, Iruñera: hara doa Joanes Mailu, erregeren mandatuz espioi lanetan, herria matxinadarako prestatzeko, espainol inbasoreak kanpora egotz ditzaten. Gauzak ez dira horren errazak ordea, herritarren leialtasuna, oro har, ez baita Mailurena bezain kartsua, eta gaztelau maltzurrek eta haien eskumakila giputzek ere bai baitituzte beren zerbitzariak (besteak beste Pedro Agerre Axular, lehen liburukian ere agertu zena).

Dokumentaturiko historia eta fikziozkoa modu harrigarrian uztartzen asmatzen du Epaltzak, eleberri bikaina sortuz eta ber denboran giro historikoa ezin hobeto islatuz, umore eszeptiko bat erabiliz, maltzurtasuna eta pertsonaiekiko maitasuna batzen dituena, eta idazkera guztiz malgu, adierazkor eta biziaz. (Irakurri +)

Aingeru Epaltza: “Emakume indartsuen itzalak egiten du liluragarri lan honetara ekarri dudan garaia”

Nafarroako Erresumaren azken urteez nobela historiko handi bat egiten hasi zinen duela hainbat urte. Tamainari aurrez antzemanda erabaki zenuen hiru zatitan kaleratzea?
Nire lanak mantso gorpuzten dira. Kalkuluak eginak ditut: 300 orrialdeko liburua idazteko ia-ia hiru urte behar izaten ditut, eta 1000 bat orrialde zituen buru barnean zebilkidan istorioak. Euskal irakurleak nekez bereganatzen ditu hain idazlan luzeak. Atalka ateratzeak, bertzalde, irakurle horren erantzuna neurtzeko parada eman dit. “Mailuaren odola” trilogiako lehen liburuak izan duen harrerak haizea eman dio bigarren zati honi.

Dena dela, parte bakoitzean zertsu kontatuko duzun zenbateraino daukazu aurretik erabakita, eta zein neurritan da idazte prozesuan bertan buruturikoa?
Trilogiaren ildo nagusiak eta liburuki bakoitzekoak hasieratik finkatu nituen, bereziki non abia eta non buka, eta orobat tarteko gertakari handiak. Liburu bakoitzaren idazketa deskubrimendu prozesu bat da, alabaina, eta aurkikuntzek eta ustekabeek ere moldatzen dute azken emaitza. Hasierako gidoia prestatzean amestu ere ez nituen gauza franko daude liburu honetan.

Lehen partearen aldean, oraingoa ia osorik gertatzen da Frantzian…
Joanes Mailu nire pertsonaiak heltzen segitzen du. Horretarako, Euskal Herritik urrundu eta Parisera eraman dut, valoistarren gortera. Han, berearekin ikustekorik ez duen mundu baten deskubrimendua eginen du: argitsuagoa, koloretsuagoa, finagoa, ñabarduraz beteagoa sorterrian baino. Horren guztiaren atzean dagoen gorroto eta traizio giroak, ordea, ez dio inolako zorrik gudatokietakoari.

Frantziako historiagrafian une giltzarria da, oso landutakoa: horrek zenbateraino lagundu zaitu eta zenbateraino mugatu?
Lagundu bai, garai horretaz frantsesez dagoen bibliografia ikaragarria delako. Horrela aisetasun handia duzu istorioa janzteko eta hari inguru sinesgarria emateko. Arriskua kutsadura da, kontatu nahi duzun istorioari Historia gainjartzea. Horrek lanak eman dizkit, baina uste dut garaile atera naizela arrisku horretatik. Istorio bat kontatu nahi nuen, fikziozkoa, ez historia liburu bat egin.

Euskaraz batere landu gabeko aristokrazia-giro eta ponpeziak jorratzerakoan, aise ibili zara? arazoak izan dituzu?
Gure ohiko hiztegia murritzegi gertatu zait zenbaitetan. Nola izendatu orduko gorte bateko kargu eta lanbide guztiak? Hautuak egin behar izan ditut, oker egiteko arriskua eta guzti. Ahalegina irakurleak eskertuko dit agian.

Gure historiaren ikuspegi eszeptiko eta ironikoa ageri duzu hemen ere. Aurreko liburuarekin horrek kritikaren bat ekarri zizun. Oraingoan ere zeresanik emango duela uste duzu?
Baliteke bat edo bat berriz ere asaldatzea. Geure buruari gupida gutiagoz begiratzearen aldekoa naiz ni. Lehen alean baino umore gehiago dago, dena den, bigarren honetan. Alemanak edo gaztelaniak ez bezala, inoiz izan ez genuen nobela pikareskoa izan nahi luke, hein batean, Izan bainintzen Nafarroako errege honek.

Gertakari handien historia batez ere gizonezkoen gauza izan dela esan ohi da, baina garai honetan berebizikoa da emakumeen garrantzia…
Hain zuzen ere, emakume indartsuen itzalak egiten du, bertzeak bertze, hain liluragarri lan honetara ekarri dudan garaia. Joana Albretekoa, Katalina Medicikoa, Margarita Valoiskoa… lehen lerroan ziren. Bereziki kontent gelditu naiz haietaz egiten dudan interpretazio literarioaz. Lehenbiziko liburukiaren aldean, pertsonaia femeninoek sekulako pisua dute bigarren honetan.

Zuk ere, esango nuke kariño bereziz tratatu dituzula emakumezko pertsonaia guztiak, gizonezkoak ez bezala.
Gizonezko gehienak hain ziren predezibleak eta ustekabeetarako ezinduak garai hartan ere! XXI. mendeko edozein so egilek, gizon nahiz emakume, hagitzez ere hurbilago sentitu behar ditu emazteki haiek, haien ondoan ziren astazakilak baino. Pertsonaia femeninoekiko atxikimendua, bertzalde, ez da gaurkoa nire liburuetan.

Leizarraga Bibliaren euskaratzailea agertzen duzu liburu honetan, baina aurreko eleberrian protagonismo berezia zuen Axular desagertu da…
Ez nuen lehen liburukiaren egitura errepikatu nahi. Axularri, beraz, oporrak eman dizkiot bigarren honetan. Itzuliko da, hirugarrenean, itzuliko denez.